Kompendium wiedzy

Skąd się bierze katar?

Katar, czyli inaczej nieżyt nosa, to zapalenie błony śluzowej nosa, które objawia się nadmierną produkcją i wyciekiem wydzieliny, zaczerwienieniem i obrzękiem błony śluzowej nosa. Najczęściej towarzyszy temu uczucie zatkanego nosa, kichanie, świąd. Dolegliwość, mimo że zazwyczaj nie jest groźna, powoduje duży dyskomfort i utrudnia codzienne funkcjonowanie. Katar jest najbardziej uciążliwy dla dzieci, które stają się płaczliwe, niespokojne, mają problem z jedzeniem i spaniem. Skąd się bierze katar? Czy są sposoby, aby uchronić się przed zachorowaniem?


Z czego bierze się katar - główne przyczyny

Normalnym zjawiskiem jest występowanie śluzu w nosie, którego zadaniem jest nawilżanie wdychanego powietrza oraz neutralizacja pyłków, zanieczyszczeń i drobnoustrojów1. W trakcie infekcji organizm, walcząc z patogenami, wzmaga produkcję śluzu i ten nadmiar wydzieliny nazywamy katarem. Zatkany nos przestaje stanowić naturalną ochronę przed drobnoustrojami, dlatego rośnie ryzyko dalszego rozprzestrzeniania infekcji i rozwoju zapalenia zatok czy zapalenia gardła. Najczęstszą przyczyną kataru są wirusy, w tym rhinowirusy, wywołujące przeziębienie. Jednym z typowych objawów infekcji jest właśnie katar. Oprócz tego występuje ból gardła, stan podgorączkowy, ogólne osłabienie i gorsze samopoczucie. Zarażenie następuje zwykle drogą kropelkową, dlatego, aby zarazić się wystarczy przebywać w towarzystwie osoby będącej nosicielem wirusa. Katar może mieć również podłoże bakteryjne. Jednak wirusy i bakterie to nie jedyna przyczyna dolegliwości. Winne mogą być również alergeny, zaburzające pracę układu immunologicznego. Katar alergiczny, zwany również siennym, jest najczęściej wynikiem uczulenia na roztocza, pyłki, pleśń, pierze czy sierść zwierząt2. Nadmiar wydzieliny, zwłaszcza wodnistej, może świadczyć o nadwrażliwości układu autonomicznego, pojawiającej się przy nagłej zmianie temperatury otoczenia, przy wchodzeniu z zimnego powietrza do nagrzanego pomieszczenia. Nieżyt nosa może występować również pod wpływem zmian hormonalnych lub przyjmowania niektórych leków. Bywa, że pojawia się po zjedzeniu ostrych potraw lub wskutek przebywania w zanieczyszczonym powietrzu.


Jak pozbyć się kataru?

Szukając metod walki z katarem warto wiedzieć skąd się bierze wydzielina w trakcie kataru. Zwiększona ilość śluzu ma związek z reakcją obronną systemu immunologicznego. W ten sposób organizm chce się pozbyć drobnoustrojów, które zadomowiły się w nosie. Aby wspomóc walkę z chorobą należy przede wszystkim zadbać o prawidłową higienę. Ważne jest regularne wydmuchiwanie nosa i usuwanie nadmiaru wydzieliny, która może być pożywką dla bakterii3. W tym celu można stosować wodę morską w sprayu, która jest bezpieczna i ułatwia codzienną pielęgnację. Warto również wykonywać inhalacje i parówki, które nie tylko oczyszczają nos, ale również nawilżają i wspomagają regenerację błony śluzowej nosa. Należy również pamiętać o prawidłowym nawodnianiu organizmu. Pozwoli to nawilżyć błony śluzowe nosa i gardła, a tym samym zapewni ich prawidłowe funkcjonowanie. Poza domowymi sposobami, walkę z katarem mogą wspomóc dostępne w aptekach preparaty np. aerozol do nosa nasic®. Lek ten zawiera dwie aktywne substancje, dzięki czemu odblokowuje zatkany nos i ułatwia oddychanie przez nos. Zawarty w aerozolu deksopantenol przyspiesza gojenie i łagodzi podrażnienia, a ksylometylazolina udrażnia nos, zmniejsza obrzęk oraz przekrwienie błony śluzowej nosa. Efekty pojawiają się już w ciągu 5-10 minut po użyciu4.

Warto wiedzieć skąd się bierze katar w nosie i jak złagodzić męczące dolegliwości. Nie należy czekać, aż nieżyt nosa sam minie, ponieważ zaniedbania mogą prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak: zapalenie zatok, zapalenie ucha środkowego, polipów, czy rozprzestrzenienia się infekcji. Dzięki domowym sposobom i środkom farmaceutycznym można złagodzić dolegliwości i uniknąć powikłań.

Powyższy tekst nie stanowi źródła porady medycznej i nie może być traktowany jako zastępstwo dla świadczenia usług medycznych przez lekarza.

nas.08.2021.02

1Samoliński B., Nieżyt nosa. Rhinosinusitis, Scholar, 2000
2Lipiec A., Rapiejko P., Alergiczny nieżyt nosa. 50 pytań i odpowiedzi, Medical Education, 2015
3Śliwinska-Kowalska M., Samoliński B.,Alergiczne i niealergiczne nieżyty nosa, Medition, 2003
4ChPl Nasic zatw. 27.11.2020 oraz CHpl Nasic Kids zatw. 27.11.2020

kompendium wiedzy

Sposoby na ból zatok

Czytaj więcej

Jak szybko pozbyć się kataru?

Czytaj więcej

Charakterystyka przewlekłego nieżytu nosa

Czytaj więcej

Błona śluzowa nosa i jej rola

Czytaj więcej

Czym jest katar sienny i jak z nim walczyć

Czytaj więcej
nasic®, (0,1 mg + 5,0 mg)/dawkę, aerozol do nosa, roztwór. Jedna dawka aerozolu do nosa (0,1 ml roztworu, co odpowiada 0,10 g) zawiera 0,1 mg ksylometazoliny chlorowodorku (Xylometazolini hydrochloridum) i 5,0 mg deksopantenolu (Dexpanthenolum). Wskazania: Produkt leczniczy nasic® jest wskazany w objawowym leczeniu niedrożności przewodów nosowych w przebiegu przeziębienia oraz po przebytej operacji nosa - dla pobudzenia gojenia się błony śluzowej i poprawy drożności nosa. Produkt leczniczy nasic® jest wskazany do stosowania u dorosłych i dzieci w wieku powyżej 6 lat. Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na chlorowodorek ksylometazoliny, deksopantenol lub na którąkolwiek z substancji pomocniczych. Suche zapalenie błony śluzowej nosa, po przezklinowym usunięciu przysadki mózgowej lub innych operacjach przebiegających z odsłonięciem opony twardej. U dzieci w wieku poniżej 6 lat. Produkt leczniczy nasic® zawiera chlorek benzalkoniowy dlatego nie powinien być stosowany przez osoby ze stwierdzoną nadwrażliwością na tę substancję konserwującą. Podmiot odpowiedzialny: MCM Klosterfrau Healthcare sp. z o.o.
nasic® kids, (0,05 mg + 5,0 mg)/dawkę, aerozol do nosa, roztwór. Jedna dawka aerozolu do nosa (0,1 ml roztworu, co odpowiada 0,10 g) zawiera 0,05 mg ksylometazoliny chlorowodorku (Xylometazolini hydrochloridum) i 5,0 mg deksopantenolu (Dexpanthenolum). Wskazania: Produkt leczniczy nasic® kids jest wskazany w objawowym leczeniu niedrożności przewodów nosowych w przebiegu przeziębienia oraz po przebytej operacji nosa – dla pobudzenia gojenia się błony śluzowej i poprawy drożności nosa. Produkt leczniczy nasic® kids jest wskazany do stosowania u dzieci w wieku od 2 do 6 lat. Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na chlorowodorek ksylometazoliny, deksopantenol lub na którąkolwiek z substancji pomocniczych. Suche zapalenie błony śluzowej nosa, po przezklinowym usunięciu przysadki mózgowej lub innych operacjach przebiegających z odsłonięciem opony twardej. U dzieci w wieku poniżej 2 lat. Produkt leczniczy nasic® kids zawiera chlorek benzalkoniowy dlatego nie powinien być stosowany przez osoby ze stwierdzoną nadwrażliwością na tę substancję konserwującą. Podmiot odpowiedzialny: MCM Klosterfrau Healthcare sp. z o.o.
Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.