Kompendium wiedzy

Oddychanie nosem a oddychanie ustami

Oddychanie to jeden z naturalnych procesów niezbędnych do życia. Polega na wymianie gazowej czyli wdychaniu i wydychaniu powietrza. Dzięki temu do organizmu dostaje się tlen, a usuwany jest szkodliwy dwutlenek węgla. Każdego dnia przez układ oddechowy człowieka przechodzi ponad 10 tys. litrów powietrza. Oddychanie ma wpływ na pracę wszystkich narządów i organów. Mimo że proces jest naturalny i automatyczny, to niewiele osób wie, jak prawidłowo oddychać. To powoduje groźne konsekwencje, wpływa negatywnie na zdrowie i samopoczucie.


Jak prawidłowa oddychać?

Poprawne oddychanie ma ogromny wpływ na codzienne życie, dlatego warto wiedzieć, jak robić to prawidłowo. Jeżeli oddech jest zaburzony, ciało przestaje prawidłowo funkcjonować, dochodzi do przewlekłego pobudzenia układu autonomicznego1. Najkorzystniejszą formą jest oddychanie przez nos. Oddychanie ustami, a nie nosem może powodować szereg problemów, takich jak niedostateczne natlenienie krwi, a to z kolei może prowadzić do zmian w układzie krążenia, przewlekłego zmęczenia, większej podatności na infekcje.


Dlaczego powinniśmy oddychać przez nos?

W trakcie prawidłowego oddychania nos filtruje powietrze, dzięki temu aparat śluzowo-rzęskowy znajdujący się w błonie śluzowej zatrzymuje szkodliwe drobnoustroje, pyły i zanieczyszczenia2. Oddychanie ustami powoduje, że drobnoustroje z większym powodzeniem mają szansę dostać się do naszego organizmu, z kolei sam oddech jest szybki, inaczej niż w przypadku oddychania przez nos, kiedy to jest wolniejszy i bardziej regularny, dzięki temu tlen może dostać się wszędzie tam, gdzie jest potrzebny. Metoda oddychania przez nos pozwala na ogrzanie i nawilżenie powietrza, dzięki temu do płuc dostaje się dobrze przygotowane, mniej drażniące powietrze. Nos zatrzymuje wilgoć z wydychanego powietrza, a to zapobiega nadmiernej suchości w ustach oraz suchości błony śluzowej nosa.


Oddychanie przez usta - przyczyny

Oddychanie przez usta nie jest stanem pożądanym, dlatego należy dążyć do jego wyeliminowania. Osoby, które oddychają przez usta, często chrapią, a to może być przyczyną bezdechu sennego, problemów ze snem, bólów głowy. Chrapanie i bezdechy senne zwiększają ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia, zawałów serca oraz udarów mózgu. W czasie bezdechu sennego występuje szereg wahań ciśnienia krwi, wpływających niekorzystnie na czynność serca. Inną przyczyną zmiany toru oddychania są infekcje, które przebiegają ze stanem zapalanym śluzówki nosa, zwiększoną ilością wydzieliny oraz zablokowaniem przewodów nosowych. Nawykowe oddychanie przez usta często wynika z różnego typu patologii, takich jak przerost migdałków, skrzywienie przegrody nosowej czy zwężenie dróg oddechowych3.


Skutki oddychania przez usta

Nieprawidłowy tor oddychania wpływa z kolei na pogorszenie jakości życia. Główne skutki, jakie wywołuje to:

  • wady wymowy, spowodowane zaburzoną pozycją języka,
  • częste infekcje dróg oddechowych,
  • niedotlenienie powodujące osłabienie i gorsze samopoczucie,
  • dysfunkcje stawu skroniowo - żuchwowego,
  • zmiany rysów twarzy,
  • gorsza jakość snu,
  • problemy z koncentracją, rozdrażnienie,
  • stany depresyjne, spowodowane długotrwałym zmęczeniem,
  • osłabienie mięśnia okrężnego wargowego,
  • nieprawidłowa postawa ciała, charakteryzującą się przesuwaniem się barków oraz odstającymi łopatkami,
  • skrzywienie kręgosłupa,
  • próchnica i stany zapalne jamy ustnej,
  • obniżenie układu odpornościowego.


Jak zadbać o prawidłowe oddychanie?

Trudności z oddychaniem przez nos dotyczą zarówno dzieci, jak i dorosłych. Podstawą leczenia jest postawienie prawidłowej diagnozy, która pozwala na zastosowanie odpowiedniej terapii. W ramach profilaktyki warto zwrócić uwagę na świadome oddychanie, tak aby nauczyć się kontrolować oddech. Podczas snu zalecana jest pozycja boczna, która pomaga często rozwiązać problem z oddychaniem przez nos. Należy zadbać o odpowiednie nawadnianie organizmu oraz prawidłową wilgotność powietrza. Niezbędna jest dokładna i regularna higiena nosa. Polecane są również ćwiczenia stymulujące pracę aparatu oddechowego, wydłużające czas trwania fazy wydechowej, czy wzmacniające mięśnie przepony. W przypadku, gdy oddychanie przez nos jest spowodowane infekcją, warto zastosować inhalacje, parówki oraz środki udrażniające nos, np. aerozol nasic®. Preparat ten, dzięki zastosowaniu dwóch aktywnych substancji szybko przynosi ulgę, odblokowuje zatkany nos oraz regeneruje podrażnioną błonę śluzową nosa.
Większość z nas nie zawraca uwagi na sposób, w jaki oddycha. Warto to zmienić i zrozumieć, dlaczego lepiej oddychać przez nos niż przez usta, ponieważ korzyści z tego płynące są bezsprzeczne i wpływają na polepszenie komfortu naszego życia.

Powyższy tekst nie stanowi źródła porady medycznej i nie może być traktowany jako zastępstwo dla świadczenia usług medycznych przez lekarza.

nas.08.2021.02

1Barczok M., Złap oddech. Jak oddychać,żeby żyć dłużej, Prószyński Media, 2019
2Nestor J.,Oddech. Naukowe poszukiwania utraconej sztuki, Galaktyka, 2021
3Lehnen J.,Choroby dróg oddechowych Opieka farmaceutyczna, Medpharm, 2011

kompendium wiedzy

Sposoby na ból zatok

Czytaj więcej

Jak szybko pozbyć się kataru?

Czytaj więcej

Charakterystyka przewlekłego nieżytu nosa

Czytaj więcej

Błona śluzowa nosa i jej rola

Czytaj więcej

Czym jest katar sienny i jak z nim walczyć

Czytaj więcej
nasic®, (0,1 mg + 5,0 mg)/dawkę, aerozol do nosa, roztwór. Jedna dawka aerozolu do nosa (0,1 ml roztworu, co odpowiada 0,10 g) zawiera 0,1 mg ksylometazoliny chlorowodorku (Xylometazolini hydrochloridum) i 5,0 mg deksopantenolu (Dexpanthenolum). Wskazania: Produkt leczniczy nasic® jest wskazany w objawowym leczeniu niedrożności przewodów nosowych w przebiegu przeziębienia oraz po przebytej operacji nosa - dla pobudzenia gojenia się błony śluzowej i poprawy drożności nosa. Produkt leczniczy nasic® jest wskazany do stosowania u dorosłych i dzieci w wieku powyżej 6 lat. Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na chlorowodorek ksylometazoliny, deksopantenol lub na którąkolwiek z substancji pomocniczych. Suche zapalenie błony śluzowej nosa, po przezklinowym usunięciu przysadki mózgowej lub innych operacjach przebiegających z odsłonięciem opony twardej. U dzieci w wieku poniżej 6 lat. Produkt leczniczy nasic® zawiera chlorek benzalkoniowy dlatego nie powinien być stosowany przez osoby ze stwierdzoną nadwrażliwością na tę substancję konserwującą. Podmiot odpowiedzialny: MCM Klosterfrau Healthcare sp. z o.o.
nasic® kids, (0,05 mg + 5,0 mg)/dawkę, aerozol do nosa, roztwór. Jedna dawka aerozolu do nosa (0,1 ml roztworu, co odpowiada 0,10 g) zawiera 0,05 mg ksylometazoliny chlorowodorku (Xylometazolini hydrochloridum) i 5,0 mg deksopantenolu (Dexpanthenolum). Wskazania: Produkt leczniczy nasic® kids jest wskazany w objawowym leczeniu niedrożności przewodów nosowych w przebiegu przeziębienia oraz po przebytej operacji nosa – dla pobudzenia gojenia się błony śluzowej i poprawy drożności nosa. Produkt leczniczy nasic® kids jest wskazany do stosowania u dzieci w wieku od 2 do 6 lat. Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na chlorowodorek ksylometazoliny, deksopantenol lub na którąkolwiek z substancji pomocniczych. Suche zapalenie błony śluzowej nosa, po przezklinowym usunięciu przysadki mózgowej lub innych operacjach przebiegających z odsłonięciem opony twardej. U dzieci w wieku poniżej 2 lat. Produkt leczniczy nasic® kids zawiera chlorek benzalkoniowy dlatego nie powinien być stosowany przez osoby ze stwierdzoną nadwrażliwością na tę substancję konserwującą. Podmiot odpowiedzialny: MCM Klosterfrau Healthcare sp. z o.o.
Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.