Kompendium wiedzy

Jak odróżnić katar alergiczny od zwykłego

Nieżyt nosa, zwany potocznie katarem powstaje najczęściej w wyniku infekcji. Towarzyszy temu wzmożona produkcja wydzieliny, która blokuje nos, utrudniając swobodne oddychanie. Ta mało przyjemna dolegliwość jest najczęściej przypisywana jesienno-zimowym przeziębieniom i chwilowym spadkom odporności. Bywa i tak, że katar utrzymuje się znacznie dłużej, wzbudzając tym samym nasz niepokój.


Alergia czy przeziębienie - jak odróżnić katar alergiczny od zwykłego?

Katar zwykły będący następstwem infekcji wirusowych czy bakteryjnych ma charakterystyczny i typowy dla siebie przebieg. Pojawia się najczęściej w okresie jesienno-zimowym. Zazwyczaj trwa krócej i reaguje na leczenie tradycyjnymi metodami. Początkowo wydzielina ma charakter wodnisty, wraz z rozwojem choroby może stać się gęsta, żółta lub zielonkawa. U osób dorosłych, katar będący objawem choroby, zazwyczaj ma przebieg łagodny i mija samoistnie. W przypadku dzieci nieżyt nosa utrzymuje się przeważnie dłużej i towarzyszyć mu mogą także inne objawy, jak ból głowy, gardła, kaszel czy uczucie osłabienia1. Niezależnie od przyczyny infekcji, katar zwykły mija wraz z ustąpieniem choroby. Inaczej sprawa wygląda w przypadku alergii. A więc jak odróżnić katar alergiczny od przeziębienia, któremu towarzyszy nieżyt nosa? Podstawową różnicą jest czas jego trwania. Katar alergiczny utrzymuje się tak długo, jak długo mamy kontakt z alergenem2.


Katar alergiczny a zwykły - co trzeba wiedzieć?

Alergia jest wynikiem nadczynności układu immunologicznego. Układ odpornościowy alergika traktuje niegroźne substancje jak agresora i zaczyna je atakować. Lista alergenów jest długa. Są nimi zazwyczaj pyłki roślin, roztocza czy grzyby. W Polsce na alergie choruje ok. 12 mln osób, a prawie 8 mln cierpi na alergiczny nieżyt nosa3. Inaczej niż w przypadku zwykłego kataru, alergia daje o sobie znać zwłaszcza wiosną, a ustępuje późnym latem. Sezonowy nieżyt nosa, zwany katarem siennym wywołują zwykle pyłki roślin. Czas jego trwania zależy więc od okresu pylenia. Może trwać od marca aż do końca sierpnia. Całoroczny nieżyt nosa jest zazwyczaj związany z uczuleniem na kurz, sierść zwierząt czy grzyby i potrafi utrzymywać się cały rok4.


Alergiczny katar - objawy

Katar będący następstwem reakcji alergicznej pojawia się wyniku kontaktu z alergenem i utrzymuje dopóki mamy z nim kontakt. Jest oporny na tradycyjne leczenie, ma postać wodnistą i bezbarwną. Wzmożonej wydzielinie towarzyszy uciążliwe kichanie, niedrożność i świąd nosa. Często pojawia się łzawienie oczu i kaszel. Alergiczny nieżyt nosa nie występuje z gorączką. Nie towarzyszą mu także inne objawy wskazujące na infekcję wirusową czy bakteryjną. Daje często objawy niejednoznaczne i z tego też powodu wymaga dokładnej diagnostyki. To bardzo ważne, ponieważ lekceważony katar alergiczny może prowadzić do zapalenia zatok, uszu czy astmy oskrzelowej5.

Przewlekły katar czy alergia?

Przewlekły katar to zapalenie błony śluzowej nosa, trwające nieprzerwanie ponad 12 tygodni. Jest najczęściej wynikiem nawracających zakażeń wirusowych nosa i zatok, ale także może wskazywać na inne problemy. Czasem przewlekły katar jest wynikiem ostrych alergii, astmy, zaburzeń hormonalnych oraz nieprawidłowej anatomii górnych dróg oddechowych6. W zdecydowanej większość (9 na 10 przypadków) jest spowodowany przez wirusy, które mogą doprowadzić do wtórnych infekcji bakteryjnych i długotrwałych objawów choroby7. Ze względu na specyfikę i przebieg choroby, katar przewlekły może dawać objawy niejednoznaczne i trudne w diagnozie. Prawidłowe rozpoznanie jego przyczyny wymaga często szczegółowych badań. Tylko w taki sposób możliwe jest wykluczenie czynnika alergicznego oraz zastosowanie właściwego leczenia.


NAS.03.2022.02.

Należy pamiętać, że artykuł nie zastępuje porady lekarskiej, jeżeli objawy choroby nie ustępują, utrzymują się, mimo przyjmowania leków lub pojawiają się inne, niepokojące objawy, należy skonsultować się z lekarzem.

1 Honorata Marczak, Joanna Lange., Terapia objawowa infekcyjnego nieżytu nosa u dzieci., Studium przypadku., 17-03-2018. Pozyskano z: https://forumpediatrii.pl/artykul/terapia-objawowa-infekcyjnego-niezytu-nosa-u-dzieci

2 Jurkiewicz D., Przewlekły alergiczny nieżyt nosa [w:] „Przewodnik Lekarza”, 2003, 24-37

3 Piotr Dąbrowiecki., Astma i alergie - filmy edukacyjne, 03-06-2019. Pozyskano z: https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/alergia-i-astma-filmy-edukacyjne,7363.html

4 Piotr Dąbrowiecki., Astma i alergie - filmy edukacyjne, 03-06-2019. Pozyskano z: https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/alergia-i-astma-filmy-edukacyjne,7363.html

5 Monika Świerczyńska-Krępa., Alergiczny nieżyt nosa. Pozyskano z: https://www.mp.pl/pacjent/alergie/chorobyalergiczne/choroby/57586,alergiczny-niezyt-nosa

6 Optimum Klinika Głowy i Szyi. Pozyskano z: https://optimum.pl/blog/zapalenie-zatok-przyczyny-objawy

7 Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom. Pozyskano z: https://www.cdc.gov

kompendium wiedzy

Jak poradzić sobie z katarem latem?

Czytaj więcej

Wpływ higieny nosa na odporność organizmu

Czytaj więcej

Sprawdzone sposoby na pierwsze objawy przeziębienia

Czytaj więcej

Uszkodzona śluzówka nosa – objawy i powody

Czytaj więcej

Infekcje górnych dróg oddechowych – przyczyny, objawy i leczenie

Czytaj więcej
nasic®, (0,1 mg + 5,0 mg)/dawkę, aerozol do nosa, roztwór. Jedna dawka aerozolu do nosa (0,1 ml roztworu, co odpowiada 0,10 g) zawiera 0,1 mg ksylometazoliny chlorowodorku (Xylometazolini hydrochloridum) i 5,0 mg deksopantenolu (Dexpanthenolum). Wskazania: Produkt leczniczy nasic® jest wskazany w objawowym leczeniu niedrożności przewodów nosowych w przebiegu przeziębienia oraz po przebytej operacji nosa - dla pobudzenia gojenia się błony śluzowej i poprawy drożności nosa. Produkt leczniczy nasic® jest wskazany do stosowania u dorosłych i dzieci w wieku powyżej 6 lat. Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na chlorowodorek ksylometazoliny, deksopantenol lub na którąkolwiek z substancji pomocniczych. Suche zapalenie błony śluzowej nosa, po przezklinowym usunięciu przysadki mózgowej lub innych operacjach przebiegających z odsłonięciem opony twardej. U dzieci w wieku poniżej 6 lat. Produkt leczniczy nasic® zawiera chlorek benzalkoniowy dlatego nie powinien być stosowany przez osoby ze stwierdzoną nadwrażliwością na tę substancję konserwującą. Podmiot odpowiedzialny: MCM Klosterfrau Healthcare sp. z o.o.
nasic® kids, (0,05 mg + 5,0 mg)/dawkę, aerozol do nosa, roztwór. Jedna dawka aerozolu do nosa (0,1 ml roztworu, co odpowiada 0,10 g) zawiera 0,05 mg ksylometazoliny chlorowodorku (Xylometazolini hydrochloridum) i 5,0 mg deksopantenolu (Dexpanthenolum). Wskazania: Produkt leczniczy nasic® kids jest wskazany w objawowym leczeniu niedrożności przewodów nosowych w przebiegu przeziębienia oraz po przebytej operacji nosa – dla pobudzenia gojenia się błony śluzowej i poprawy drożności nosa. Produkt leczniczy nasic® kids jest wskazany do stosowania u dzieci w wieku od 2 do 6 lat. Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na chlorowodorek ksylometazoliny, deksopantenol lub na którąkolwiek z substancji pomocniczych. Suche zapalenie błony śluzowej nosa, po przezklinowym usunięciu przysadki mózgowej lub innych operacjach przebiegających z odsłonięciem opony twardej. U dzieci w wieku poniżej 2 lat. Produkt leczniczy nasic® kids zawiera chlorek benzalkoniowy dlatego nie powinien być stosowany przez osoby ze stwierdzoną nadwrażliwością na tę substancję konserwującą. Podmiot odpowiedzialny: MCM Klosterfrau Healthcare sp. z o.o.
Przed użyciem zapoznaj się z ulotką, która zawiera wskazania, przeciwwskazania, dane dotyczące działań niepożądanych i dawkowanie oraz informacje dotyczące stosowania produktu leczniczego, bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, gdyż każdy lek niewłaściwie stosowany zagraża Twojemu życiu lub zdrowiu.